۰
چهارشنبه ۳۱ شهريور ۱۴۰۰ ساعت ۱۳:۱۶

ایستادگی در نبرد نابرابر

ایستادگی در نبرد نابرابر
جنگ خلیج فارس اگرچه در ژانویه ۱۹۹۱ با هدف بیرون راندن ارتش بعث صدام از کویت صورت گرفت اما طبق گزارش ۱۳ فوریه ۱۹۹۱ لس آنجلس تایمز، یکی از اولین و مهم ترین اهداف آمریکا در این جنگ بمباران تاسیسات «سعد۱۶» واقع در کوه های شمال عراق در نزدیکی شهر موصل بود.

«سعد۱۶» یک مرکز مجهز تحقیق و توسعه نظامی بود که تقریبا در اواسط جنگ عراق علیه ایران با هدف تقویت توان نظامی رژیم بعث صدام از طریق ارتقای موشک های دوربرد و تسلیحات شیمیایی و حتی ساخت سلاح هسته ای توسط آمریکا و متحدان عمدتا اروپایی اش پایه گذاری و تجهیز شد.

پیمانکار اصلی پروژه بخشی از شرکت «گیلدمیستر»(Gildemeister) بود. یک شرکت مهندسی و ماشین آلات آلمانی که آن زمان ۱۴.۳ درصد از سهامش در اختیار شرکت آمریکایی «صنایع لیتون»(Litton) واقع در بورلی هیلز بود. پیمانکار اصلی دیگر «مسراشمیت بولکوف بلوم» (Messerschmitt-Bolkow-Blohm) بود. غول صنعتی ای که زیرمجموعه شرکت «دایملر بنز»(Daimler- Benz) خودروساز آلمانی به حساب می آمد و گاهی قطعات مورد نیاز پنتاگون را تامین می کرد. دیگر همکاران این پروژه شرکت هایی از آمریکا، اتریش، برزیل، ایتالیا و مصر بودند.

شرکت های آمریکایی محصولاتی از قبیل رایانه های پیشرفته، ابزارهای دقیق الکترونیکی و گرافیکی برای آزمایش و تجزیه و تحلیل موشک، شبیه ساز پرواز و تجهیزات آزمایشی، وسایل ارتباطی مایکروویو، تجهیزات تعمیر و نگهداری رادار و سیستم های نقشه برداری رایانه ای را برای پروژه «سعد۱۶» فراهم کرده بودند. برای مثال شرکت «هیولت پاکارد»(hp) کامپیوتر و دستگاه های تجزیه و تحلیل سیگنال و شرکت «ویلترون»(Wiltron) تجهیزات آزمایش و اندازه گیری الکترونیکی را برای استفاده در این مرکز به عراق فروختند.

بنا بر اظهارات یکی از مقامات وقت پنتاگون مجتمع «سعد۱۶» همچنین مجهز به تونل باد، اتاق های ضد انفجار و ۸۲ آزمایشگاه برای تحقیقات نظامی بود. طبق گزارش سنا بر اساس تحقیقات موسسه واشنگتن، در نهایت تجهیزاتی به ارزش ۲۰۰ میلیون دلار وارد «سعد۱۶» شد که ۴۰ درصد آن را شرکت های آمریکایی تامین کرده بودند.

تمام این تجهیزات با مجوز و تایید وزارت بازرگانی آمریکا به صدام در حال جنگ با ایران فروخته شد. مقامات آمریکایی دقیقا می دانستند چه چیزی را به چه کسی می فروشند و او چه استفاده ای از این تجهیزات در جنگ با ایران یا سرکوب مخالفان داخلی اش خواهد کرد. موضوع آن قدر واضح بود که بخشی از کارمندان وزارت دفاع آمریکا به فروش این تجهیزات اعتراض کردند. البته دغدغه آنها مسلما نقض بی طرفی ظاهری آمریکا یا کاربرد سلاح های کشتارجمعی علیه ایران نبود. نگرانی آنها بیشتر از این بود که چنین تجهیزات پیشرفته ای می تواند روزی علیه آمریکا نیز به کار برده شود. با این حال پنتاگون و وزارت بازرگانی آمریکا تصمیم گرفتند با صادرات فناوری های پیشرفته به رژیم بعث عراق موافقت کنند. اما صادرات سخاوتمندانه ایالات متحده به عراق در آن روزها تنها شامل فناوری و تجهیزات آزمایشگاهی نمی شد.

۳۰ دسامبر ۲۰۰۲ «واشنگتن پست» طی مقاله ای نوشت: «دولت های رونالد ریگان و جورج دبلیو بوش(پدر) اجازه فروش اقلام متعددی را به عراق صادر کردند که کاربرد نظامی و غیرنظامی داشتند اعم از مواد شیمیایی سمی و ویروس های بیولوژیک مهلک مانند سیاه زخم و طاعون.» از جمله آن صادرات نزدیک به ۱۰ تن(۲۲۰۰۰ پوند) فلوراید فسفر به عنوان ماده اولیه ساخت تسلیحات شیمیایی به عراق بود. کمیته بانکداری سنا طی تحقیقاتی در سال ۱۹۹۴ نشان داد که ده ها عامل بیولوژیک در اواسط دهه ۸۰ میلادی(همزمان با جنگ عراق علیه ایران) با مجوز وزارت بازرگانی آمریکا به عراق منتقل شده است. وزارت بازرگانی آمریکا همچنین در حالی آن زمان مجوز صادرات سموم دفع آفات و حشرات را به عراق صادر کرده بود که شبهات گسترده ای مبنی بر استفاده آنها در حملات شیمیایی صدام علیه ایران وجود داشت. علی رغم سکوت محافل غربی در آن دوران، فهمیدن اینکه صدام در جنگ با ایران از سلاح های شیمیایی استفاده می کند احتیاج به گزارش های محرمانه اطلاعاتی نداشت. فوریه ۱۹۸۴ سخنگوی ارتش بعث صدام آشکارا خطاب به نیروهای ایرانی گفت: «مهاجمان باید بدانند که برای هر حشره مضر یک حشره کش وجود دارد که می تواند آنها را به هر تعداد که باشند نابود کند و عراق دارای این حشره کش نابودکننده است.» هر چند گزارش های اطلاعاتی نیز در این زمینه وجود داشت.

۱ نوامبر ۱۹۸۳ «جاناتان هو» مقام ارشد وزارت خارجه آمریکا به «جورج شولتز» وزیر خارجه این کشور گفت که گزارش های اطلاعاتی نشان می دهد نیروهای عراقی «تقریبا هر روز از سلاح شیمیایی» علیه ایران استفاده می کنند. او بیست روز بعد در ۲۱ نوامبر ۱۹۸۳ در ضمیمه نامه دیگری که این بار برای «لارنس ایگلبرگر» معاون سیاسی وقت وزیر خارجه آمریکا ارسال کرده بود جزئیات بیشتری از حملات شیمیایی ارتش صدام به نیروهای ایران را تشریح کرد: «در اکتبر ۱۹۸۲ طی درگیری در منطقه مندلی به دستور صدام سلاح های شیمیایی کشنده شلیک شد... در جولای و آگوست ۱۹۸۳ عراقی ها در منطقه حاج عمران و کردستان از سلاح های شیمیایی مرگبار علیه نیروهای ایرانی و کردها استفاده کردند.»

با وجود این گزارش ها(علاوه بر شواهد میدانی که توسط ایران ارائه می شد) کمتر از ۵ ماه بعد دستورالعمل امنیت ملی شماره ۱۳۹ آمریکا(NSDD۱۳۹) توسط رونالد ریگان صادر شد که بدون هیچ اشاره ای به استفاده عراق از تسلیحات شیمیایی؛ با نگرانی از وزیر خارجه، وزیر دفاع و رئیس CIA خواسته بود طرحی برای جلوگیری از فروپاشی عراق در جنگ با ایران ارائه کنند. طبق دستور ریگان این طرح باید شامل کمک های تسلیحاتی و اطلاعاتی به ارتش بعث عراق می شد. یک نمونه از این کمک های اطلاعاتی را «ریک فرانکونا» وابسته نظامی وقت آمریکا در بغداد ۲۶ آگوست ۲۰۱۳ به «فارین پالیسی» گفت: «سال ۱۹۸۸ در روزهای پایانی جنگ عراق با ایران، ایالات متحده از طریق تصاویر ماهواره ای مطلع شد ایران در تلاش است از طریق شکاف میان نیروهای عراقی به یک پیروزی راهبردی در شکست خطوط عراق [و تصرف بصره] دست یابد. مقامات اطلاعاتی آمریکا محل استقرار نیروهای ایرانی را به [مسئولان] عراق اطلاع دادند در حالی که کاملا می دانستند ارتش صدام برای حمله از سلاح های شیمیایی استفاده خواهد کرد از جمله گاز سارین که یک گاز مخرب سیستم عصبی است.» فرانکونا پیشتر بازدیدش از شبه جزیره «فاو» در نزدیکی بصره را طی تابستان ۱۹۸۸ پس از بازپس گیری آن توسط عراق این گونه توصیف کرده بود: «میدان جنگ مملو از تزریق کننده های آتروپین بود که توسط نیروهای ایرانی به عنوان پادزهر در برابر حملات گاز اعصاب عراق استفاده شده بود.»

در واقع از آغازین روزهای جنگ تا لحظات آخر آن، حمایت های تسلیحاتی و اطلاعاتی آمریکا هرگز از صدام حسین دریغ نشد. تنها طی سال های ۱۹۸۵ تا ۱۹۹۰ با تایید وزارت بازرگانی آمریکا ۱.۵ میلیارد دلار فناروی پیشرفته و سایر تجهیزات آمریکایی با قابلیت کاربرد احتمالی نظامی به عراق صادر شد. برخی از آنها مستقیما به سازمان های عراقی مانند وزارت دفاع، کمیسیون انرژی اتمی و نیروی هوایی ارتش ارسال شدند. «استفان برایان» معاون سابق وزیر دفاع آمریکا در اداره امنیت فناوری پنتاگون سال ۱۹۹۱ در جریان جنگ اول خلیج فارس گفت: «اگر آمریکا و متحدانش در خلیج[فارس] می خواهند ببینند چه کسی عراق را به چهارمین ماشین نظامی بزرگ جهان تبدیل کرده؛ فقط کافی است به آینه نگاه کنند.»
با این وجود هرگز نباید نقش آمریکا در جنگ ۸ ساله رژیم بعث عراق علیه ایران را تا این حد تقلیل داد. آمریکا پیش از آنکه حامی صدام در جنگ با ایران باشد، بانی این جنگ بود. سال ۱۹۸۱ «الکساندر هیگ» وزیر خارجه وقت آمریکا در دولت ریگان طی گزارشی از سفرش به غرب آسیا نوشت: «رئیس جمهور کارتر از طریق فهد(ولیعهد وقت سعودی که اندکی بعد به پادشاهی رسید) به عراقی ها برای حمله به ایران چراغ سبز نشان داده بود.» نبرد نابرابری که یک سوی آن ایران و سوی دیگرش آمریکا، شوروی و متحدان شان قرار داشتند؛ آن گونه که «صلاح عمر العلی» نماینده وقت
رژیم بعث عراق در سازمان ملل، گفت: «همه کشورهای غربی به صورت کامل چه اروپایی و چه آمریکایی، از صدام حمایت کردند و او را با پول، سلاح و همه امکانات پشتیبانی کردند؛ شوروی هم همین طور. این واقعا یک مسئله نادر و عجیب تاریخی است که صدام حسین در این نقطه از تاریخ، دو قطب جهانی را [در حمایت از خود] به نقطه اشتراک رسانده بود؛ آمریکا و اروپا را با شوروی.» با این همه پس از ۸ سال تحمیل جنگی ناخواسته به نظام نوپای ایران کار به جایی رسید که «نزار الخزرجی» رئیس ستاد مشترک ارتش بعث عراق روزهای پایانی جنگ را این طور توصیف کرد: «این احتمال وجود داشت که جبهه عراق از هم فرو بپاشد... عراق نمی توانست ادامه بدهد.» حالا چهل و یک سال از روز حماقت صدام می گذرد. شوروی فروپاشید، آمریکا روزگار افول خود را سپری می کند و دیگر نه یک ابرقدرت جهانی که به کشوری معمولی تبدیل شده اما ایران قوی تر از گذشته در منطقه و عرصه جهانی حضور دارد.

سال ها پیش در گزارشی «جان پیلجر» روزنامه نگار استرالیایی، حمایت آمریکا از صدام را اقدامی برای جلوگیری از سرایت «ویروس انقلاب اسلامی ایران» به کشورهای متحد خود در منطقه غرب آسیا خواند. می شود با اندکی تغییر با پیلجر موافق بود: انقلاب ایران آغاز زدودن ویروس آمریکا از کشورهای منطقه بود؛ رویدادی که الان در مقابل چشمان ما اتفاق می افتد.
 
سید محمدعماد اعرابی
 
مرجع : روزنامه کیهان
کد مطلب : ۹۵۵۱۶۶
ارسال نظر
نام شما

آدرس ايميل شما
نظر شما

منتخب
ایران فرق می‌کند!!
۲۵ مهر ۱۴۰۰
پیشنهاد ما