Islam Times 12 May 2012 002012000000Sat, 12 May 2012 00:28:12 -0400 0:28 https://www.islamtimes.org/az/interview/160952/xilas-yolçuları-anton-vesninlə-müsahibə -------------------------------------------------- İslamı qəbul edənlərlə müsahibə 1 Title : Xilas yolçuları - Anton Vesninlə müsahibə -------------------------------------------------- İslamtimes - Mən Anton Vesninəm. 1984-cü ildə Rusiyanın Kurqan şəhərində doğulmuşam, ancaq lap çoxdandır Moskva şəhərində yaşayıram. Text : islamtimes.org/az/ - Redaksiyamız İslamı qəbul edən rusiyalılarla imkan dşdkcə oxucularımızı tanış etmək qərarına gəlib. Vaşinqton, London, Berlin, Tel Əviv və Moskvadan olan bir qrup ekspertlərin yekdil fikrincə rus şiələrinin sayı cəmiyyətdə oxalarsa, mvqeləri gclənərsə və hakimiyyətə gələrsə, Rusiya dnyada ən qdrətli lkəyə evriləcək, xalqı isə ən firəvan həyat tərzinə malik xoşbəxt xalq olacaq. İlk msahibimi Sizə təqdim edirəm. - Zəhmət olmasa znz haqqında ətraflı məlumat verin : Mən Anton Vesninəm. 1984-c ildə Rusiyanın Kurqan şəhərində doğulmuşam, ancaq lap oxdandır Moskva şəhərində yaşayıram. Peşəmə grə proqramistəm (yəni kompterdə proqramları tərtib edən mhəndis). Son zamanlar şirkətlərin (Project Manager) birində proqram tərtib edən proseslərə rəhbərlik edirəm. Eləcə də İslam elminin yrənilməsi mərkəzi sayılan Qum şəhərində bir nə illik təhsilə malikəm. İctimai fəaliyyətimin sonuncu layihələrimdən http://imam-ali.ru/ və İslamın mxtəlif aspektləri haqqındakı video-mhazirə kurslarını misal gstərə bilərəm. - İslama qəbul edənə qədər Allah inanırdınız ? Bəli, inanıırdım. Demək olar ki, orta səviyyədə inanclı xapərəst idim. Mtəmadi Kilsəyə gedib btn İncili oxudum. - İslamı qəbul etməyinizin səbəbi nə oldu ? mmknsə təfsilatı ilə Əsasən kitablar. Bir də İncilin mətnləri ilə tanışlıqdan sonra şəxsi baxışlarıma grə bəzi qeyri qənaətbəxş Pravoslav doktrinası. Şəxsi baxışlarıma grə masir Kilsə tədrisi Yazılan mətnlərdən ox uzaqdır, hətta biz msəlmanlar bu Yazılanlara daha ox yaxınıq. Dəqiqliklə oxuduğum kitabların adını syləməyə ətinlik əkirəm, nki bu 2001-ci ildə baş verib və bu mddət ərzində unutmuşam. Dəqiq deyə bilərəm ki, Ali Polosin (red. : Əli Vyaeslav Serqeyevi Polosin İslam dinini qəbul etmiş grkəmli ictimai xadim, Rusiya tarixində aıq aşkar İslamı qəbul etmiş keşiş) və Əhməd Didatın (red. : İslamı qəbul edən hindli xadim) yaradıcılıqları məndə nəmli təsir qoyub. - Sizin ətrafınız dini seiminizə necə mnasibət gstərirlər ? İndi artıq bunu seim adlandırmaq ətindir, nəhayət hamı msəlman olmağıma vərdiş edib, zənnimcə İslama qədərki dvrm belə ox az adam xatırlaya bilir ona grə ki, artıq 10 ildir keib. İlk zamanlar əlbəttə kimlərsə təəcblənir və hiddətlənirdi, ancaq sonralar hər şey qaydasına dşd. - znz İslamın hansı məzhəbinə aid edirsiniz ? Mən şiəyəm 12 imamın (s.s.) davamısı. Sual isə he də dzgn qoyulmayıb. Şiəiliyi hquqi məktəb adlandırmaq olmaz, nki bu kamil tədrisdir, məzhəb” adlandırılan he bir şeylə mqayisə olunmaz dərəcədə kamildir. Bizim mctəhidlərimiz arasında xırda fikir ayrılığı ola bilər, ancaq dəyərlər ayrılığa və ixtilafa zəmin yaradacaq qədər deyil, sadəcə xırda fikir ayrılığı. - İslamı qəbul etdikdən sonra həyatda nələrdən imtina etməklə qarşılaşdınız ? Demək olar he bir şeylə. Bircə ərzaq məhsullarını diqqətlə semək lazım gəlir ki, haram sayılan məhsullar nəzərimdən kənar qalıb zənbilə qoyulmasın. Şəraba qarşı mən əvvəldən laqeyid idim, onda nə fayda, nə məna, nə də əyləncə grrdm. - Evdə it saxlayırsınız ? Xeyir, saxlamıram. Hesab edirəm ki, bu faydasız və əməli baxımdan son dərəcə əlverişsizdir. - Quran oxuyursunuz ? Bəli, əlbəttə. - Sizcə snniiliklə şiəilikdən nə ilə fərqlənir ? Bir tərəfdən bu İslamda iki istiqamətə bənzəyir, digər tərəfdən fərq ox bykdr. Demək olar dini tədrisin btn blmələrində bu fərq var. Dərhal onu deyim ki, mən snni” ifadəsinin istifadəsinin qəti əleyhinəyəm, nki Allahın Rəsulunun (s.) əsl davamıları, snnəsi biz şiələrik. Əgər digərlərini snni adlandırsaq onda onları mərin snnəsi adlandırmalıyıq. Mahiyyət etibarılə əsas fərq burda ondadır ki, Allahın əmri ilə biz Peyğəmbərin ailəsindən olan imamların davamılarıyıq (Allahın salamı olsun onlara !). Onlar isə hakimiyyəti uzurpasiya edən və ədalətsiz insanların davamılarıdır. Nəticədə İslam haqqındakı təsəvvrlərimiz son dərəcə fərqlidir. Eləcə də onların hakimiyyətdəkiləri tədris edilənlərdən he bir şey anlamadılar, yalnız z cibləri, şəxsi mənafeləri və hakimiyyətləri haqqında dşndlər, z davamılarının suallarını da onlara mvafiq cahilcəsinə cavablandırırdılar. Nəticədə əfsuslar olsun ki, bizdə İslam cərəyanları meydana gəldi. Onların yanlış təsəvvrlərinə grə guya Allah səmada krsdə oturub, əlləri, ayaqları var, bir yerdən başqa yerə gedir, habelə bizim əməllərimizi əvvəlcədən məyyən edir, sonra da elə bu əməllərimizə grə bizi cəzalandırır, szs bu xəstə sayıqlama Allaha qarşı ədalətsizlikdir. Bu bizim imamlarımızın bizə yrətdikləri həqiqətlərdən ox uzaqdır. Qoy hər kəs Nəhcl Bəlaqədən və Səhih Əl Buxaridən nmunə gtrsn, Allah haqqında bu kitablardakı hədislərdən oxusun və sonra da z z qarşısında cavab versin Allah haqqında hansı daha ox həqiqətə uyğundur. Eləcə də ictimai mnasibətlərlə bağlı bizim fərqimiz ox bykdr. Əslində zn əhli snnə və camaat” adlandıranlar başqa xalqların baxışlarında İslam haqqında olan təsəvvrləri korlayıblar. Məhz onların davranışları hesabına hamı msəlmanı terror və qətllərlə eyniləşdirir. Ekstremizm dalğasının arxasında duran və ilhamlandıran mərilik təriqətini İslamda hansısa yeni istiqamət hesab etmək səhv olardı. Əminəm ki, bu məriliyin mahiyyəti başqalarına qarşı tamamilə dzmszlk və qanlı terrordan ibarətdir. Bu mahiyyət z başlanğıcını Əbu Bəkr bin abi Khəfi və ya mər bin Al Həttab kimi rəhbərlərdən gtrb. Xatırlatmaq yerinə dşərdi ki, Əbu Bəkr hakimiyyəti uzurpasiya etdikdən sonra bəzi adamlar ona zəkat verməkdən imtina etdi. Məsələn, Bəni Səlim qəbiləsi və b. O zaman Əbu Bəkr nə etdi ? O, zəkat verməyənləri inancsız elan edib, Xalid ibni Vəlidi onların stnə yollayaraq qətlə yetirməyi əmr etdi. Həm də necə qətlə yetirmək ? Ət Təbəri Ər Riad Ən Nadra Fi Mənakib Əl Aşara” kitabında yazır ki, Xalid ibni Vəlidi Bəni Səlim qəbiləsinin adamlarını bir yerə toplayaraq od vurub yandırırdı. (red.: 2011-ci ilin iyul ayında eyni sulla Bəhreynin qəsəbələrinin birində səudiyyə cəlladları 103 şiə qadınını eyni qaydada, diri diri yandırıb məhv etmişdi, ancaq bu barədə hamı susdu) Sadəcə olaraq bu ifadələri bir dşnn ! İnsanları Abu Bəkrin hakimiyyətini tanımaqdan və ona zəkat verməkdən imtina etdikləri n yandırmaq. Və yə Allahın Rəsulunun tərəfdarı olan Malik Bin Nuveyrinin ldrlməsini yada salaq. Nuveyri Abu Bəkrin hakimiyyətini tanımaqdan və zəkat verməkdən imtina etdi. Malik z inancından imtina etmir, nki onu əsir alan zaman hamı ilə birlikdə namaz qılır. İnancı olmayan necə namaz qıla bilərdi ? Əl Valid Maliki ldrb arvadını znn kləsinə evirir. Bu barədə Tarix Ət Təbərinin ikinci cildindəki tarixi monoqrafiyasında baxmaq olar. mər bin Əl Xəttab Peyğəmbər (s) qızı Fatimənin (ə) evini ancaq ona grə yandırmaq istəyirdi ki, Əli (ə) Əbu Bəkrə beyət etməkdən imtina edir. Məgər mər deyildimi Peyğəmbərin (s) qızı Fatiməni (ə) qapının arasına qoyub yaraladı ? Siz necə fikirləşirsiniz, bu cr mrtəce xəlifələrin” davamılarından terrordan başqa daha nə gzləmək olar ki ? Mən anlamıram nə n insanlar bu cr xəlifələrin davamılarının terror aktından təəcblənir bir halda ki, elə əvvəldən onların məramı, niyyəti və dəyərləri məhz qətllərə, terrora, vəhşiliklərə əsaslanıb. Bir halda ki, Əbu Bəkrin davamıları dnyaya belə bir İslam” təqdim edirlər o zaman dnyanın msəlmanlara qarşı nifrətindən nə n təəcblənməliyik ? Ona grə əsl msəlmanlarolan biz şiələrin zərinə əlavə hdəlik dşr. Biz dnya ictimaiyyətinə anlatmalıyıq ki, bəkrizm və mərizm zlərini islam adlandırsalar da əslində İslamla he bir əlaqələri yoxdur və Allah yolundan uzaqdırlar. Sadəcə olaraq tarixə baxmaq və məntiqi qərar ıxartmaq yetərlidir ki, Allahın Rəsulunun məhz ideologiyaya grə kimisə ldrlməsinə əmr vermədiyini grə bilək. Mqəddəs Quranın 256-cı ayəsinin 2-ci surəsində buyrulur ki, dində məcburiyyət yoxdur. Peyğəmbərin (s) demək olar btn mharibələri məcburiyyətdən doğurdu. Ya dşmənlər əraziləri zəbt etmək məqsədilə həmlə edərkən ya da mdafiə altında olan ərazilərə hcum edərkən dyş məcburiyyəti yaranırdı. İmam Əli (ə) Malik Əjdəri Misrin rəhbəri təyin etdikdə ona yazmışdı : Unutma ki, idarə edəcəyin insanlar iki qrupa blnr : sənin din qardaşların və sənin kimi Allah tərəfindən yaradılanlar” . Bu gzəl ifadələri Nəhcl Bəlağə toplusunda da tapmaq olar. Əsl İslam hər kəsə ədalət və xoşbəxtlik yolunu yrədir, indi sadəcə bunu ictimiyyətə atdırmaq qalır. Əgər insanlar, əsl İslam yolu olan Məhəmməd (s) və əhlibeyti (Allahın salamı olsun onlara) ilə mərilik ekstremizmi arasındakı fərqi anlasalar və dərk etsələr o zaman, qeyri mslmanlar arasında İslam daha srətlə və uğurla yayıla bilər. Odur ki, hər bir şiə n bu fərqi he olmazsa z ətrafında, mmkn olarsa daha byk auditoriyada izah etməsi vacib hdəlikdir. - Əfsuslar ki, Rusiyada millətilik və ksenofob ovqatı gcldr. Millətilər və skinhedlər msəlmanlara qarşı aqressivdir. Sizcə bu nifrət msəlmanlara qarşı onların qafqazlı və orta asiyalı olması ilə bağlıdı yoxsa məhz İslam dininə qarşıdır ? Şəxsən mən gcl millətilik ovqatını mşahidə etmirəm. Yəqin bu onunla bağlıdır ki, mən zm milliyətcə rusam, Rusiyada yaşayıram və zmə qarşı bu aqressiyanı hiss etmirəm. Əlbəttə, millətilər var, amma məncə bu elə də ox deyil və cəmiyyətdə srətlə yayılmır. Mxtəlif səs ky olur, necə ki, bir futbol fanatı ldrldkdən sonra Manejnıy meydanında mitinq baş verdi, bu cr dalğalar gəlir və sonra z yerinə dnr. Dşnmrəm ki, nifrət məhz İslama qarşıdır. Daha doğrusu millətilər və islamafoblar ayrı ayrı qruplardır, baxmayaraq ki, bəzən kəsişmə nqtələrinə belə rast gəlmək olar, eyni bir adam həm islamafob ola bilər həm də milləti. Mahiyyət etibarı ilə bunlar fərqli ictimai mvqelər olduğundan onlarla iş də ayrı ayrılıqda aparılmalıdır. Millətilərin mvqelərində istinad etdikləri əsas az ox anlaşılandır. He kim n sir deyil ki, başqa lkələrdən Moskvaya gələnlər, zlərini burda qəbul olunmuş mənəvi qaydalar ərivəsində aparmaq istəmirlər. Gəlin bir neə zmn mşahidə etdiyim hadisəyə nəzər salaq. Damda qarın təmizlənməsi işləri aparılarkən aşağıya da bir nəfəri təhkim ediblər ki, yoldan keənləri xəbərdar etsin və insanlar zərər grməsin lap məşhur filimdə olduğu kimi а то снег на башка попадет совсем мертвый будешь”. (red.: rejissoru Aleksandr Serının əkdiyi Джентльмены удачи” filmi nəzərdə tutulur http://www.youtube.com/watch?v=Be1ZHRri78I). Damda işləyənlər isə yoldan keənlərə fikir vermədən qarı necə gəldi atırlar. Aşağıda təhkim olunan isə rus dilini filimdəki qəhrəmandan daha ox pis bilir və bu səbəbdən aydın şəkildə yoldan keənlərə məsələni anlada bilmir, z işinin hdəsindən gələ bilmir. İndi birdən birə yanına byk qar ktləsi dşən yerli əhali buna necə mnasibət gstərə bilər ? Əlbəttə burda ilk nvbədə gnahkar belə işiləri cəlb edən menecerlərdədir, ancaq sadə insanlar axı bu cr fəhlələrlə zləşir və z qəzəblərini də onlara qarşı ynəldir. Vəyaxud başqa bir nmunə, kə ilə bir neə qafqazlı gedir, ola bilər hətta hansısa mənada inanclı gənclərdir. Birdən birə başlayırlar bir birinə kənin bir tərəfindən o biri tərəfinə qartopu atmağa və bu zamn onlardan biri başlayır Allahu Əkbər” qışqırmağa. Atdıqları qartopunun yoldan keənlərə və park olunmuş maşınlara dşməsi azmış kimi hələ bir Allahu Əkbər” qışqırırlar. Bu nəyə lazım ? (red. : həqiqətən qafqazlı gənclər bir ox hallarda bizləri xəcalət edən davranışlara yol verirlər) Məgər bu cr məzələnmək n hansısa kənar parklara yollanmaq olmazmı ? Problem hər iki tərəfdə var. Qeyri adekvat milləti qruplar var ki, onlarda marqinaldır. Başqa xalqlara qarşı ktləvi narazılıq onların ədəbsiz davranışlarından doğmaqla bu da təəsflər ki, İslama da təsirsiz tşmr. Mənim ox sayda tanışlarım var ki, yerli əhalinin onlara qarşı mnasibətində he bir problem yoxdur. Niyə ? nki onlar zlərini ədəbli aparır, rus dilini yaxşı bilir. Msəlman elə belə də olmalıdır. Əfsuslar ki, belə mərifətli adamlar z həmyerlilərinin ədəbsiz davranışlarının nəticəsinin qurbanına evrilərək, millətilərin hcumlarına məruz qalırlar. Əgər msəlman zn Qurana və snnəyə mvafiq aparsa o zaman ona qarşı mnasibət də yaxşı olacaq, ancaq təəsf ki, bu cr msəlmanlar azlıq təşkil edir. - Siz rus msəlman kimi bu millətilərə necə cavab verərdiniz ? Mən ilk nvbəd, İslam və bu və ya başqa milli mədəniyyətlər arasındakı fərqi gstərəməyə alışıaram. Əlbəttə ki, neqativ mnasibətlərdə mumiləşdirməməyə ağrış edirəm. Ancaq ilk nvbədə yuxarıda qeyd etdiyim kimi msəlman birinci z daxili problemini həll etməlidir. Bizim əvəzimizə bunu he kim etməyəcək. - Sizcə Rusiyda irqiliyin və millətiliyin kkn necə kəsmək olar ? Zənnimcə prinsip etibarılə millətiliyin kkn tamamilə kəsmək mmkn deyil- o hər bir inkişaf etmiş lkədə mvcuddur, ancaq İslamın və msəlmanılığın doğru mvqedə dayanmağı cəmiyyətdə millətiliyin minimuma endirilməsinə zəmin yarada bilər. Hər halda millətilik elə msəlmanlar arasında da mvcuddur. Məsələn, elə gtrək azərbaycanlıların talışlara qarşı” daimi mbahisəsini və s. zndən başlamaq lazımdır. - Sizcə İslam və Pravoslaviyanın st stə dşən məqamları varmı, varsa bundan dostluğu mhkəmləndirmək və qrşılıqlı anlaşma n necə istifadə etmək olar ? Əlbəttə Pravoslaviya tədrisi necə də təhrif olunsa da hər halda z başlanğıcını təkallahlıqdan gtrr və bu artıq mumi baxışdır. Əslində dostluğun mhkəmləndirilməsi n ideoloji ortaq məxrəcə ehtiyac belə yoxdur. Məsələn, Hindistanda ox mxtəlif əhali var. Siz eyni bir kədə hicablı msəlman qadınları və onlardan iki addım aralıda tamamilə ılpaq hansısa mistik hind təriqətinin davamıları olan qadınları grə bilərsiniz. Onlardan he birisi bir birinə qarşı xəncərlə həmlə etməyəcək və ya atəş amayacaq. Aşura gn orda matəm kimi rəsmi qeyri iş gndr, eynilə də hansısa hindli və xristian bayramları qeyri iş gn ola bilər və hamı mehriban yaşamağı yrəniblər. Dostluğun mhkəmləndirilməsi n birlikdə yaşmağın vacibliyini anlamq lazımdır, əgər həyat dostluq şəraitində keərsə bu cr hamı n əlverişli və sərfəli olacaq. Əfsuslar ki, bunu anlamaqda həm msəlmanlar tərəfindən həm də digərləri tərəfindən problemlər mvcuddur və bununla bağlı işləmək lazımdır. Burda ilk nvbədə vacib rol hər iki dşərgənin savadlı adamlarının zərinə dşr ki, onlar maarifləndirmə işləri aparsınlar. - Sizcə İslamın, xsusilə şiəiliyin Rusyada perspektivi varmı və varsa bu zn nədə gstərir ? Əgər biz şiəilikdən danışırıqsa məncə perspektiv ox yaxşıdır. Mənim grdym əsas problem bu istiqamətdə ap olunan ədəbiyyatın zəif səviyyəsi və tədrisə mumi yanaşma ilə bağlıdır. Təhsilli, savadlı adamlar n i (şərab nəzərdə tutulur), donuz əti yemə” səviyyəsində olan kitablar maraqlı deyil. Əlbəttə belə şeylər də lazımdır amma yalnız bu səviyyə ilə kifayətlənmək olmaz. Biz http://imam-ali.ru/ layihəsində z thfəmizi verməyə alışmışıq, mid edirik ki, mumi işə kməkliyimiz dəyəcək. Msahibə vediyiniz n Sizə təşəkkr edirəm. http://islamtimes.org Rusiya brosu antonvesnin@gmail.com