اسلام تايمز 20 آذر 1397 ساعت 13:26 https://www.islamtimes.org/fa/article/766095/یک-تیر-چند-نشان-ترامپ-تحریم-هواوی-چین-تاوان-دور-زدن-کدام-تحریم-های-ایران-می-دهد -------------------------------------------------- عنوان : یک تیر و چند نشان ترامپ با تحریم «هواوی»/ چین تاوان دور زدن کدام تحریم‌های ایران را می‌دهد؟ -------------------------------------------------- اسلام تایمز: اگرچه تحریم «هواوی» به بهانه تحریم‌های مالی و فناوری ایران بوده، اما به نظر می‌رسد هدف بزرگ‌تر ترامپ، زهر چشم گرفتن از چین به خاطر دور زدن تحریم‌های نفتی و گسترده‌تر ایران باشد. متن : دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در تبلیغات انتخاباتی خود قول داد سیاست اول، آمریکا را اتخاذ کند و رسیدگی به مردم آمریکا را در فهرست اولویت هایش پیش از پرداختن به سیاست خارجی قرار دهد. این در حالی است که طی نیم دوره ریاست جمهوری وی، سیاست دولتش عملاً فقط، آمریکا بوده و خودخواهی کاخ سفید در این مدت نتیجه ای جز انزوای واشینگتن در دنیا نداشته است. یکی از بارزترین مصداق های این سیاست های یک جانبه گرایانه دولت ترامپ، جنگ تجاری تمام عیار با دومین اقتصاد بزرگ دنیا یعنی چین بوده است. این مناقشه تجاری عمدتاً به شکل اِعمال تعرفه های متقابل برای واردات با هدف تحمیل ضرر و زیان به طرف مقابل ادامه پیدا کرده است، اما آمریکایی ها دست به اقدامات دیگری هم علیه چین زده اند که دست آویز آن ها گاهی تحریم های ضدایرانی بوده است. در همین راستا، روز شنبه، ۱۰ آذر ۹۷، دولت کانادا به درخواست مقامات آمریکایی، مِنگ وان ژو [۱] مدیر ارشد مالی و نایب رئیس هیأت مدیره ابَرکمپانی چینی هواوی را با هدف استرداد به آمریکا دست گیر کردند [۲] . منگ وان ژو که با نام های سابرینا منگ و کَتی منگ نیز شناخته می شود [۳] ، دختر رِن ژِنگ فِی بنیان گذار و مدیر عامل کمپانی هواوی است و دست گیری او در کانادا زمانی رخ داد که وی قصد تعویض پرواز در فرودگاه بین المللی ونکوور را داشت [۴] . بازداشت منگ (که خبر آن روز چهارشنبه به شکل عمومی منتشر شد و چینی ها را بسیار عصبانی کرد [۵] ) آن چنان اهمیت داشت که ارزش بسیاری از سهام ها در آمریکا و آسیا را در روز پنج شنبه به شدت کاهش داد [۶] . اگرچه ابتدائاً به درخواست خود منگ، اتهامات علیه او علنی نشدند، اما به زودی مشخص شد این اتهامات به سال های گذشته و ادعای کاخ سفید مبنی بر دور زدن تحریم های ایران توسط کمپانی هواوی برمی گردد [۷] . منگ وان ژو مدیر ارشد مالی و دختر بنیان گذار کمپانی هواوی است پیش از آن که به موضوع دست گیری منگ و دلایل و انگیزه های پشت پرده آمریکا از این اقدام تحریک آمیز بپردازیم، باید یادآور شویم که هدف قرار دادن کمپانی هواوی، شاید جدیدترین اقدام اقتصادی ضدچینی آمریکا باشد، اما به هیچ عنوان تنها اقدام دولت ترامپ علیه یک کمپانی غول پیکر چینی نیست. مشرق قبلاً در گزارشی درباره تحریم شرکت چینی زدتی ای (یکی دیگر از ابَرکمپانی های چینی) توضیح داده است که چگونه دولت ترامپ، مانند دیگر دولت های آمریکایی، از یک استراتژی امتیاز صفر برای مقابله با چین (و دشمنان دیگرش از جمله ایران) استفاده می کند. جزئیات، مراحل و نحوه اجرای این استراتژی، نقش هدف گذاری اقتصادی پکن موسوم به ساخت چین ۲۰۲۵، ارتباط تحریم زدتی ای با پازل بزرگ تر رقابت بر سر فناوری، و تناقض ظاهری این سیاست ترامپ با تأکید وی بر اشتغال زایی و حقوق کارگران آمریکایی، همگی در گزارش قبلی مشرق مورد بررسی قرار گرفته اند. این گزارش را می توانید از این جا بخوانید. چرا هواوی؟ آیا پای اپل در میان است؟ بسیاری از کارشناسان، اقدام آمریکا علیه هواوی را فصل جدیدی در جنگ تجاری آمریکا با چین دانسته اند [۸] ، اما چرا این بار، هواوی هدف قرار گرفت و چرا این کمپانی تا این اندازه اهمیت دارد [۹] . کمپانی هواوی [۱۰] (به معنای اقدام عالی یا چین می تواند [۱۱] ) بزرگ ترین کمپانی خصوصی چین است [۱۲] و (مانند زدتی ای) در زمینه تجهیزات الکترونیکی، شبکه و خدمات مرتبط، رایانه، تبلت، تلفن همراه و قطعات جانبی این محصولات فعالیت می کند. این کمپانی سال ۲۰۱۲ با پشت سر گذاشتن کمپانی سوئدی اریکسون جایگاه بزرگ ترین سازنده تجهیزات ارتباطاتی در دنیا را از آن خود کرد. گزارش های سال ۲۰۱۱ نشان می داد هواوی در همان سال قطعات مورد نیاز ۴۵ عدد از ۵۰ اپراتور ارتباطاتی بزرگ دنیا را تأمین می کرده است [۱۳] . با این وجود، گناه بزرگ تر این غول چینی از دید ترامپ احتمالاً در همین سال ۲۰۱۸ و زمانی رقم خورد که هواوی جای کمپانی آمریکایی اپل را به عنوان دومین تولیدکننده تلفن همراه در جهان (بعد از سامسونگ) گرفت [۱۴] . هواوی در حال حاضر در بیش از ۱۷۰ کشور دنیا کالا و خدمات خود را ارائه می دهد و حتی دفترهایی برای تحقیق و توسعه در ۲۱ کشور دارد که از جمله آن ها، چین، آمریکا، انگلیس، کانادا، فرانسه، آلمان، و روسیه است. فروش بزرگ ترین تولیدکنندگان تلفن همراه در جهان در سه ماهه دوم سال ۲۰۱۸؛ هواوی اکنون بیش از اپل فروش دارد ترامپ در گذشته نشان داده است که به شدت از جلو افتادن چینی ها در زمینه فناوری های نوین، مانند نسل پنجم شبکه های همراه، می ترسد و بر همین اساس، به بهانه به خطر افتادن امنیت ملی، مجوز امضای برخی قراردادها میان کمپانی های آمریکایی با کمپانی های خارجی را نداده [۱۵] و کمپانی هایی مانند زدتی ای و همین هواوی را نیز در همین باره جریمه کرده است [۱۶] . البته قطعاً مسئله، منحصر به انتقال فناوری هم نیست، بلکه مانند بسیاری از سیاست های دیگر ترامپ، موضوع پول و تجارت هم در این جا مطرح است. این کمپانی موفق چینی که پیش بینی می شود درآمدش در سال ۲۰۱۸ برای اولین بار از ۱۰۰ میلیارد دلار بیش تر شده باشد [۱۷] ، یکی از اصلی ترین رقبای اپل محسوب می شود و این احتمال وجود دارد که هدف ترامپ از حمله به هواوی، محروم کردن این کمپانی از ابزارهای لازم و قطعات آمریکایی مورد نیاز آن (مانند پردازنده های کوالکام) برای رقابت با کمپانی آمریکایی اپل باشد. دست کم خود کمپانی هواوی معتقد است دولت آمریکا تلاش دارد تا مانع از حضور این کمپانی در بازار بزرگ و تعیین کننده آمریکا شود [۱۸] . دولت آمریکا علاوه بر بازار داخلی خودش، تلاش کرده تا متحدانش، از جمله نیوزیلند و استرالیا [۱۹] ، را نیز از خرید محصولات چینی از هواوی یا زدتی ای منع کند [۲۰] و در این باره تا اندازه ای موفق هم بوده است [۲۱] . چنان که گفته شد، دولت ترامپ برای هدف قرار دادن کمپانی های چینی، موضوع امنیت ملی را پیش کشیده است. هواوی از سال ها پیش هدف تهدیدها و تحریم های آمریکا قرار داشته و البته واشینگتن نقطه ضعف خوبی هم از این کمپانی به دست آورده است. رن ژنگ فی، بنیان گذار هواوی، از افسران سابق ارتش آزادی بخش چین (ارتش وابسته به دولت و حزب کمونیست چین) است که شی جین پینگ رئیس جمهور و فرمانده کل قوا در چین، فرمانده کل آن محسوب می شود. آمریکایی ها بر همین اساس، بارها هواوی را به کار گذاشتن قطعاتی برای جاسوسی در تجهیزات شبکه و محصولاتی نظیر تلفن های همراه متهم کرده اند [۲۲] . اگرچه این اتهامات گاهاً حتی توسط خود دولت قبلی آمریکا هم رد شده اند [۲۳] ، اما دولت ترامپ مسیر دیگری را پیش گرفته و شمشیر جنگ اقتصادی با چین و کمپانی های این کشور را از رو بسته است. نکته مهم دیگر این که اگرچه هیچ سند موثقی وجود ندارد که نشان دهد کمپانی هواوی از مشتریان خود جاسوسی می کند [۲۴] ، اما اسناد افشاشده توسط ادوارد اسنودن حکایت از آن دارد که آژانس امنیت ملی آمریکا از سال ها پیش [۲۵] جاسوسی از کمپانی هواوی [۲۶] و شخص رن ژنگ فی را در دستورکار قرار داده است [۲۷] . رن ژنگ فی (در حال اشاره) مدیر عامل هواوی در دیدار با شی جین پینگ (جلوی تصویر) رئیس جمهور چین در سال ۲۰۱۵ چرا الآن؟ آتش بسی که عمرش به یک هفته نرسید شکی وجود ندارد که موفقیت های هواوی طی سال های گذشته موجب شده تا آمریکایی ها، و اکنون به طور خاص ترامپ، به فکر هدف قرار دادن این کمپانی بیفتند، اما زمان بندی بازداشت منگ وان ژو از جنبه های دیگری هم اهمیت دارد. دولت ترامپ پس از پشت سر گذاشتن مراحل اول و دوم استراتژی امتیاز صفر، یعنی اتهام زنی و امتیازگیری، طی روزهای انتهایی سال ۲۰۱۸ وارد فاز سوم، یعنی تعامل، با دولت چین شد (جزئیات بیش تر). پس از مذاکراتی که میان دو طرف انجام شد، بالأخره در حاشیه نشست جی۲۰ که ۳۰ نوامبر و ۱ دسامبر ۲۰۱۸ در بوئنوس آیرس آرژانتین برگزار شد، ترامپ قول داد وضع تعرفه های بیش تر علیه چین را به تعویق بیندازد و شی هم متعهد شد تا خرید محصولات آمریکایی را افزایش بدهد. به این ترتیب دو طرف یک آتش بس جنگ تجاری میان خود را اعلام کردند [۲۸] که از اولین روز ماه دسامبر آغاز شده و قرار است ۹۰ روز ادامه باشد... یا قرار بود. شامِ کاری هیأت های چین و آمریکا در انتهای نشست جی۲۰، جایی که گفته می شود توافق دو طرف بر سر آتش بس در جنگ تجاری حاصل شده است کارشناسان از همان ابتدا نسبت به این آتش بس خوش بین نبودند [۲۹] و پس از تهدیدها و مشت به سینه کوبیدن های ترامپ که من مرد تعرفه ها هستم [۳۰] بلافاصله پس از اعلام خبر آتش بس، و اکنون بازداشت مدیر ارشد مالی یک کمپانی غول پیکر چینی، امیدهای اندک درباره کارساز بودن این آتش بس [۳۱] ، کم رنگ تر هم شده اند [۳۲] . ناظران معتقدند که این اقدام آمریکا به معنای نقض آتش بس بوده و به این ترتیب توافق میان ترامپ و شی عملاً یک هفته هم دوام نیاورده است [۳۳] . هرچه باشد ۹۰ روز مدت زیادی نیست و به نظر می رسد ترامپ تصمیم گرفته گربه را دم حجله بکشد و از همان ابتدا دست برتر در مذاکرات برای رسیدن به یک توافق احتمالی تجاری با چین را از آنِ خود کند. لیو وی دونگ کارشناسان روابط چین و آمریکا در آکادمی علوم اجتماعی چین، از صاحب نظرانی است که بازداشت منگ را اقدامی حساب شده توسط واشینگتن با هدف تقویت موضعش در مذاکرات تجاری با پکن می دانند. لیو حتی پیش بینی می کند: طی سه ماه آینده [پیش از پایان آتش بس موقت]، شاهد موارد دیگری مشابه این خواهیم بود که در آن ها اشخاص و نهادهای وابسته و متعلق به دولت چین توسط آمریکا تحریم می شوند تا برتری واشینگتن [در چانه زنی مقابل پکن] افزایش یابد [۳۴] . سون یون مدیر برنامه چین در اندیشکده آمریکایی مرکز استیمسون نیز همین عقیده را دارد و اقدام آمریکا را یک حرکت سیاسی دانسته است. چرا چین؟ تقلای ترامپ برای تحریم ایران علاوه بر جنگ تجاری و آتش بس موقت میان آمریکا و چین، یک دلیل دیگر هم ممکن است وجود داشته باشد که ترامپ در این مقطع زمانی دست به بازداشت یکی از مدیران ارشد هواوی زده است. این دلیل که به نظر می رسد از چشم بسیاری از کارشناسان هم دور مانده باشد، نه به چین ارتباطی دارد و نه به کمپانی هواوی، بلکه به ایران برمی گردد. بعد از اعلام خروج آمریکا از توافق هسته ای با ایران، پکن به دلایل مختلفی تبدیل به مهم ترین ابزار ایران (دست کم در میان اعضای برجام) برای دور زدن تحریم های یک جانبه واشینگتن شده است. چین از طریق افزایش خرید نفت از ایران، کمک به حذف دلار از تجارت با ایران و تبادلات بین المللی، پر کردن جای خالی سرمایه گذاران غربی (مثلاً در پروژه توسعه میدان پارس جنوبی)، سرمایه گذاری مستقل و گسترده در ایران در قالب ابَرپروژه کمربند و جاده، و برخی روش های دیگر، در درجه اول نیازها و منافع اقتصادی و استراتژیک خود را تأمین نموده و در درجه بعدی تأثیر تحریم های ضدایرانی آمریکا را تا حد زیادی کاهش داده است. بنابراین به نظر می رسد فصل جدید در تنش های تجاری میان آمریکا و چین، اقدام مستقیم یا دست کم کارت زرد ترامپ علیه پکن درباره تبدیل شدن به ابزار جمهوری اسلامی برای بی اثر کردن تحریم های یک جانبه واشینگتن باشد. همین مسئله ایجاب می کند که مسئولین کشورمان به دقت تحولات در مناقشه تجاری آمریکا با چین را دنبال کنند و با اتخاذ مواضع و اقدامات لازم و بموقع، از هرگونه تأثیر احتمالی این تحرکات ترامپ (که به بهانه تحریم های نامشروع ایران انجام می گیرد) بر روابط تجاری و اقتصادی میان تهران و پکن و در نتیجه، دل سرد شدن چین در این روابط جلوگیری کنند. [۱] Meng Wanzhou Link [۲] Huawei C.F.O. Is Arrested in Canada for Extradition to the U.S. Link [۳] Who is Meng Wanzhou, the Chinese exec wanted by the US? Link [۴] Canada arrests Huawei s global chief financial officer in Vancouver Link [۵] Remarks of the Spokesperson of the Chinese Embassy in Canada on the issue of a Chinese citizen arrested by the Canadian side Link [۶] Whiplash on Wall Street as Tension About Global Economy Mounts Link [۷] Huawei Under Criminal Investigation Over Iran Sanctions Link [۸] Huawei exec s arrest opens a new front in the US-China trade war Link [۹] Huawei and Canada: What we know about the company, the arrest and China s reaction Link [۱۰] Huawei Link [۱۱] Multinational Management: A Casebook on Asia s Global Market Leaders Link [۱۲] Meng Wanzhou: From high-school dropout to CFO and deputy chair at Huawei Link [۱۳] At Huawei, Matt Bross Tries to Ease U.S. Security Fears Link [۱۴] Huawei beats Apple to become second-largest smartphone maker Link [۱۵] U.S. Calls Broadcom s Bid for Qualcomm a National Security Risk Link [۱۶] Chinese Tech Company Blocked From Buying American Components Link [۱۷] Huawei says it will hit $۱۰۰ billion in revenue for ۲۰۱۸ Link [۱۸] Six top US intelligence chiefs caution against buying Huawei phones Link [۱۹] Australia spy chief says ۵G risks high, in nod to China firms exclusion Link [۲۰] US presses allies to ditch Huawei citing cybersecurity risks from China report Link [۲۱] Huawei finance chief arrested in Canada, faces extradition to US over Iran sanctions report Link [۲۲] U.S. Panel Cites Risks in Chinese Equipment Link [۲۳] White House-ordered review found no evidence of Huawei spying: sources Link [۲۴] There s No Public Evidence Huawei Spies on Americans, But the Company Is Getting Blackballed Anyway Link [۲۵] Report: NSA Spied on Chinese Telecoms Giant Link [۲۶] How a Chinese Tech Firm Became the NSA s Surveillance Nightmare Link [۲۷] N.S.A. Breached Chinese Servers Seen as Security Threat Link [۲۸] U.S. and China Call Truce in Trade War Link [۲۹] A truce in U.S.-China trade war, but no peace treaty Link [۳۰] I am a Tariff Man : Trump threatens to restart trade war if China talks fail Link [۳۱] Enjoy the Trump-Xi trade war truce while it lasts Link [۳۲] US-China trade war truce: ۲ reasons why it s unlikely to last Link [۳۳] Panic as the US-China trade war truce lasts less than a week Link [۳۴] US may use arrest of Huawei CFO Sabrina Meng Wanzhou to push China during Donald Trump and Xi Jinping s trade war truce Link