اسلام تايمز 20 آذر 1398 ساعت 8:56 https://www.islamtimes.org/fa/article/832047/آستانه-چهاردهم-مطالبات-دمشق-سرکشی-های-ترکیه-مخالفان -------------------------------------------------- عنوان : آستانه چهاردهم؛ از مطالبات دمشق تا سرکشی‌های ترکیه و مخالفان -------------------------------------------------- اسلام تایمز: در حالی که ترکیه همچنان بر تصمیم خود جهت عدم خروج از ادلب و حمایت از تروریست‌ها تاکید دارد، دولت سوریه برای اشاعه حاکمیت مشروع خود بر تمامی مناطق سرزمینی این کشور و همچنین پایان دادن به حضور گروه های تروریستی بر عدم پذیرش تداوم آتش بس در این منطقه اصرار دارد متن : جدیدترین نشست از سلسله نشست های موسوم به آستانه که از 23 ژانویه 2017 (4 بهمن 1395) در پایتخت قزاقستان آغاز به کار کرده است، امروز 10 دسامبر 2019 (19 آذر 1398) برگزار شد. این نشست که چهاردهمین دور از برگزاری نشست های آستانه است با حضور هیئت های ایران، ترکیه و روسیه در نورسلطان پایتخت قزاقستان برگزار می شود. این نشست علی رغم به طول انجامیدن نشان داده که تنها گردهمایی از بازیگران خارجی و داخلی دخیل در بحران سوریه است که می تواند بر تحولات سیاسی این کشور اثر بگذارد. با این وجود، نشست اخیر آستانه را نمی توان از منظری خوش بینانه مورد تحلیل قرار داد؛ واقعیت این است که در شرف برگزاری این نشست وضعیت سیاسی و تحولات میدانی در عرصه بحران سوریه به گونه ای است که نمی توان امیدواری زیادی به تاثیرگذار بودن آن داشت. ادلب همچنان در اولویت بحران در میانه تحولات دو سال اخیر سوریه، یکی از مسائلی که به نوعی زمینه ساز پیچیده شدن حل بحران در سوریه شده و مانعی بزرگ در مسیر بازگشت ثبات به این کشور بوده، در ارتباط با مساله ادلب است. پس از روند موفقیت آمیز کنترل مناطق سرزمینی سوریه توسط ارتش قانونی این کشور در مرکز، جنوب و شرق سوریه، کانون توجهات به شمال سوریه و در کانون آن شهر استراتژیک ادلب معطوف شد. این شهر طی سال های بعد از 2011 یعنی از ابتدای شروع بحران در سوریه، مهم ترین و بزرگ ترین دستاورد گروههای تروریستی بود که تحت حمایت ترکیه و عربستان قرار داشتند. در مقطع کنونی نیز این استان به کانون اصلی تجمع تروریست ها تبدیل شده است؛ به گونه ای که ناظران سیاسی آن را بزرگ ترین کانون تجمع تروریست ها ارزیابی می کنند. در سال 2017 ارتش سوریه که کنترل مناطق جنوبی را در دست گرفته بود، توجه خود را معطوف به ادلب کرد اما دولت ترکیه، به شکلی مصرانه، با حمایت غیرقانونی و نامشروع از تروریست ها خواهان نوعی توافق برای حل منازعه بر سر ادلب شد. در نتیجه امر شاهد بودیم که توافق آتش بس با مدیریت آنکارا و مسکو منعقد گردید اما ترکیه از اجرای تعهات خود در خلع سلاح گروه های تروریستی در این منطقه بویژه گروه تحریرالشام (جبهه النصره سابق) ناکام ماند اما همچنان با ساختن پایگاه های نظامی در اطراف ادلب مانع پیشروی عملیات ارتش سوریه در این استان گردید. در شرایط کنونی نیز نمایندگان وزارت خارجه روسیه، ایران و ترکیه در شرایطی با یکدیگر دیدار می کنند که هنوز اختلاف بر سر آینده ادلب و تحولات بعد از آن ادامه دارد. از یک سو، ترکیه همچنان بر تصمیم خود جهت عدم خروج از ادلب و حمایت از تروریست ها تاکید دارد و از سوی دیگر، دولت سوریه برای اشاعه حاکمیت مشروع خود بر تمامی مناطق سرزمینی این کشور و همچنین پایان دادن به حضور گروه های تروریستی در خاک خود بر عدم پذیرش تداوم آتش بس در این منطقه اصرار دارد. در چنین فضایی به نظر می رسد مساله ادلب همچنان در مقام بن بستی بزرگ پیش روی جریان های سیاسی حاضر در نشست آستانه قرار دارد. پیچیدگی پیرامون تداوم فعالیت کمیته کار قانون اساسی در سطحی دیگر، موضوع تدوین قانون اساسی جدید برای سوریه، همچنان در مقام مساله ای مهم در کانون توجه نیروهای سیاسی درگیری در بحران سوریه قرار دارد. طی سال های بعد از 2016 با وساطت سازمان ملل و ایفای نقش مستقیم بازیگران خارجی، در چندین نوبت دیدار میان هیات مخالفان سوری با نمایندگان حکومت مرکزی به منظور تدوین قانون اساسی جدید در این کشور برگزار شده است اما تا کنون نتیجه و برآیندی قابل توجه در این زمینه به دست نیامده است که عمدتاً به دلیل نارضایتی دمشق از دخالت های خارجی در روند کار این نشست می باشد. در مقطع کنونی نیز، یکی از موضوعات مهمی که در دستور کار نمایندگان کشورهای حاضر در نشست آستانه مورد بررسی قرار می گیرد در ارتباط با پی گیری موضوع تدوین قانون اساسی جدید برای کشور سوریه است. علاوه بر اختلافات بزرگ بازیگران داخلی بحران سوریه پیرامون حتی کلیات ابتدایی قانون اساسی جدید، در مقطع کنونی به نظر می رسد حتی بازیگران خارجی نیز در ارتباط با آینده نظام سیاسی در این کشور هیچ گونه اتفاق نظر قابل توجهی ندارند. افزون بر این، توجه به این موضوع نیز ضروری است که بازیگران داخلی دخیل در بحران سوریه در این دور از نشست آستانه حضور پیدا نکرده اند و بعید به نظر می رسد که حتی تصمیمات ایران، ترکیه و روسیه پیرامون قانون اساسی جدید این کشور از سوی آن ها مورد پذیرش واقع شود. بنابراین می توان تاکید کرد که نشست اخیر آستانه در عمل نمی تواند هیچ گونه تاثیر جدی بر بحث تدوین قانون اساسی جدید در کشور سوریه باشد و در نتیجه این روند احتمالا طولانی شدن هر چه بیشتر بحث پیرامون این موضوع را در آینده شاهد باشیم. زیاده خواهی آنکارا و بن بست در پیشبرد امور یکی دیگر از موانع موثر بودن چهاردهمین نشست آستانه را می توان در ارتباط با موضوع خروج نیروهای ترکیه از شمال سوریه، اقدامات متجاوزانه این کشور در شمال سوریه و نیز موضوع بازگشت آوراگان ارزیابی کرد. دولت ترکیه از اواسط سال 2017 تا کنون به بهانه مبارزه با تروریسم طی سه عملیات سپر فرات، شاخه زیتون و چشمه صلح منطقه شمال غرب رود فرات را به طور کامل تحت اشغال خود و نیروهای تحت الحمایت اش که عنوان ارتش آزاد را به یدک می کشند، قرار داده است. همچنین، ترکیه طی دو ماه گذشته دور جدید حملات خود را به منطقه شرق فرات آغاز کرد و توانست مناطقی را به اشغال در بیاورد اما اقدامات متجاوزانه این کشور به این نقطه نیز محدود نمی شود بلکه آنکار مساله بازگشت آوراگان در مناطق شمالی سوریه را به شکلی غیرمشروع مطرح کرده است. در حقیقت، ترکیه قصد دارد به بهانه مبارزه با تروریسم بر بخشی از محدوده سرزمینی سوریه احاطه و سیطره پیدا کند و با اختیار تام خود مناطق شمالی را در بحث استقرار آوارگان اداره و مدیریت کند. در چنین فضایی که زیاده خوایی های ترکیه بحران سوریه را با پیچیدگی و بن بستی بزرگ مواجه کرده به نظر می رسد نتایج واپسین نشست آستانه نمی تواند تاثیری در معادلات میدانی این کشور ایجاد کند. اظهارات اردوغان در ارتباط با باقی ماندن در مناطق اشغال شده و اسکان آوارگان در مناطق مختلف، عاملی است که هر گونه سازش بر سر آینده بحران سوریه را با چالش بزرگ مواجه کرده است.