Islam Times 28 May 2016 132016000000Sat, 28 May 2016 13:01:09 -0400 13:01 https://www.islamtimes.org/az/article/541651/cəbhədə-gərginlik-pik-həddə-müharibə-riski-daha-da-artıb -------------------------------------------------- Title : Cəbhədə gərginlik pik həddə - müharibə riski daha da artıb -------------------------------------------------- İslamtimes - Qarabağ danışıqları baş tutmaya bilər; Ermənistan ordusu Ağdamın işğal olunmuş ərazilərində irimiqyaslı hərbi təlimlərə başlayıb; Sərkisyan “Qarabağ könüllüləri” adlanan terrorçu qrupun təhdidləri ilə üz-üzə qalıb; İyunda dialoq yox, böyük savaş başlaya bilər... Text : Aprel ayındakı drdgnlk mharibədə sarsıdıcı zərbə alan işğalı Ermənistan ordusu yenidən təmas xətti boyu aktivləşməyə başlayıb. Mayın 27-də Ermənistan ordusu Ağdamın işğal olunmuş ərazilərində irimiqyaslı hərbi təlimlərə başlayıb. Dşmənin mxtəlif qoşun birləşmələri Ağdam şəhərinin ətrafında zirehli texnika və artilleriya qurğularından istifadə edir. Təlim zamanı ağır artilleriya qurğularından atılan mərmilər dağ massivlərinə dəydikdən sonra yaranan toz dumanı cəbhə zonasında yerləşən kəndlərdən aıq-aydın mşahidə olunur, təlim atışlarının səsi cəbhəyanı ərazilərdə aydın eşidilir. (APA) Qeyd edək ki, əvvəlki həftələrdə də dşmən ordusunun aktivliyi mşahidə olunurdu. Belə ki, Qarabağa əlavə muzdlu dəstələr və silah-sursat gndərən Ermənistan rəhbərliyi bununla Azərbaycanı Vyana grşndə gzəştli mvqedən ıxış etməyə vadar etmək istəyirdi. Lakin dşmən məqsədinə atmadığı n nvbəti təxribatlara əl atılmalı olub. stəlik, Ermənistanda və Qarabağ separatıları arasında ətraf rayonların azad edilməsi mvzusunda fikir ayrılıqlarının yaranması barədə də məlumatlar var. Məlumata grə, Serj Sərkisyan Qarabağ knllləri” adlanan terroru qrupun işğal zonasında toplaşmasından sonra arzuolunmaz situasiya ilə z-zə qalıb. Belə ki, artıq terrorular aıq-aydın ona meydan oxuyur və Azərbaycanla hansısa anlaşmaya gedilməsini mmknsz sayırlar. Ola bilsin ki, bu, iyun ayında keirilməsi planlaşdırılan-ox gman ki, ev sahibi Rusiya olacaq - prezidentlərin grş ərəfəsində qurulmuş oyundur. Ermənistanda tez-tez belə oyunlar qurular və rəy yaradırlar ki, xalq”, yaxud Qarabağ veteranları” nəinki 5+2 formuluna razı deyil, hətta apreldə işğaldan təmizlənən 8 yksəkliyin geri qaytarılmasını tələb edirlər. Bu mənada Sərkisyanın danışıqlarda riskli oyuna gedərək znn daxildəki rəqiblərini neytrallaşdırmaq istədiyi də mmkn ssenarilərdən sayıla bilər. Ancaq bu da var ki, qoşunların təmas xəttində vəziyyət kifayət qədər kritikdir. Əgər Moskvada əldə olunan atəşkəs haqqında razılaşmadan sonra ATƏT sədrinin nəzarəti altında nvbəti grşlərə hazırlıq işlərinin aparıldığı vaxtda Ermənistanın işğalı ordusu Azərbaycan əsgərinin mvqeləri il zbəz ərazidə genişmiqyaslı hərbi təlimləri davam etdirirsə, demək qarşı tərəf iyun danışıqlarını pozmaqda maraqlıdır. Qarabağ mharibəsinin qəhrəmanı”, Komandos” ləqəbli general-mayor Arkadi Ter-Tadevosyanın son aıqlaması da işğalının aprel məğlubiyyətini həzm edə biməməsinin əlamətidir. Erməni tərəfi həm strateji, həm də ox vacib yksəklikləri itirib və onları geri qaytarmaq lazımdır” deyə, Qarabağ canisi bildirib. O, Sərkisyan hakimiyyətinin 800 hektarlıq boş llk” kimi təqdim etdiyi ərazinin əslində mhm strateji əhəmiyyətli yksəklik olduğunu deyib. İddia edib ki, Talış, Ağdərə, Madagis kimi yaşayış məntəqələrinin mlki sakinlərinin rahat nəfəs alması n həmin mvqeləri geri qaytarmaq haqqında fikirləşmək lazımdır. Qarşı tərəfin savaş ritorikasını Azərbaycan təbii ki, səbirlə mşahidə etsə də, z tərəfindən mvafiq addımları atır, mdafiə tədbirlərini və məqamı yetişəndə dşmənə sarsıdıcı zərbə endirməklə bağlı hazırlıqlar grr. Elə bu gnlərdə məlumat yayılıb ki, Azərbaycan Silahlı Qvvələri uzaqmənzilli operativ-taktiki raket komplekslərin əldə edilməsi zərində işləyir. Raket və Artilleriya Qoşunlarının komandanı, general-mayor Zahid Hseynov da aıq şəkildə bəyan edib ki, Azərbaycan dvlətinin zn qoruması n 200, 300, 500 km-ə qədər mənzilli operativ-taktiki raketləri olmalıdır. Generalın bu bəyanatı Rusiyada ciddi narahatlıq doğurub. Azərbaycanın belə silahları in, Pakistan və NATO lkələrindən rahatlıqla ala biləcəyindən təşvişə dşən rusiyalı ekspertlər iddia edir ki, bu raketlərdən Ermənistana qarşı istifadə edilərsə, Rusiya z mttəfiqini qorumağa məcbur olacaq. Hətta Rusiyanın Ermənistana dəstək məqsədi ilə” İskəndər-M” raketlərini Qarabağa gndərəcəyi, Gmrdəki 102-ci hərbi bazanı gcləndirəcəyi barədə də xəbərdarlıq edilir. Rusiyada hələ bir oxları anlamaq istəmir ki, Azərbaycan znn ərazi btvlyn bərpa etmək istəyir. Əgər Ermənistan ordusunu ərazilərimizdən ıxartmaq əvəzinə, Mingəevir SES-i, yaxud Bakı-Ceyhan kəmərini vurmaqla hədələyirsə, təbii ki, bunun sərt cavabı olacaq. Rusiyanın işğalını mdafiə edəcəyi halda isə Azərbaycanın mttəfiqləri, xsusilə də Trkiyə və Pakistanın da məsələyə mdaxiləsi qaılmaz grnr. Ermənistanın kemiş baş naziri Qrant Baqratyan isə bu lkənin nvə silahına malik olmasına dair yeni sensasion aıqlama verib. Virtulaz.org xəbər verir ki, hazırda parlamentin deputatı olan Baqratyan Aykakan jamanax” qəzetinə aıqlamasında Ermənistanın nvə silahına malik olduğu haqda bundan əvvəl verdiyi bəyanatın Trkiyə və Azərbaycan n əkindirici amil” olduğunu deyib. Bu silah isə Ermənistanda hələ tən əsrin 70-ci illərindən var”-Qrant Baqratyan deyib. Btn bu gəlişmələr onu deməyə əsas verir ki, nvbəti savaş daha amansız və bəlkə də son dyş ola bilər. Bəzi mşahidəilər iyun grşnə son qərarın verilməsi baxımından xsusi nəm verir. Yeri gəlmişkən, Milli Məclisin vitse-spikeri Bahar Muradova demişdi ki, iyun grşndən sonra Azərbaycan znn qəti qərarını verəcək. Bu mənada nvbəti danışıqların ardınca aprel əməliyyatlarının bərpa olunması riskləri kifayət qədər ciddi və realdır. Bu arada Ermənistanın mdafiə naziri Seyran Ohanyanın Talış kəndini tərk etmiş ermənilər z yerlərinə qayıda bilərlər” bəyanatını verməsi də dşmənin həyasızlığının nvbəti təzahrdr. İşğalı lkənin ordusuna rəhbərlik edən Ohanyan hələ də anlamaq istəmir ki, Azərbaycan ordusunun nəzarət etdiyi və rahatca hədəfə almaq imkanında olan Talış kəndində kimlərin yaşamaq haqqının olduğunu məhz Azərbaycan dvləti, onun rəsmiləri bəyan edə bilər. Bu bəyanatla Ermənistan ordusu bir tərəfdən dinc əhalini n xəttə qaytarıb onların arxasında gizlənmək istəyir, digər tərəfdən isə bu ərazilərin sahibi” olduqlarını gstərməyə alışır. Belə bir tərəflə aparılan danışıqlar isə təbii ki, uğurlu nəticə verə bilməz. O mənada savaş qaılmaz grnr. Faktiki olaraq tən illərdə z xalqına qarşı cinayətlər trətmiş Serj Sərkisyan hakimiyyəti və mumilikdə Qarabağ klanı” daxildəki rəqiblərini sıradan ıxartmaq və zlərini sığortalamaq n siyasətini əsasən Qarabağ məsələsi zərində qurub. Bu mənada İrəvanın gzəştlərə gedəcəyi mmknsz grnr. Digər tərəfdən, dşmən lkənin hay-kyndən sonra Rusiya 200 milyonluq silah-sursatın Ermənistana trlməsinə start verib. Hətta dşmən lkə atom silahı”na malik olduğu barədə sərsəm iddialarla gc nmayiş etdirməkdədir. Dşmənin aprel savaşlarında Azərbaycan əhalisinə qarşı kimyəvi silahdan istifadə etməsi barədə faktlar isə İstanbuldakı BMT baş katibini də qatıldığı beynəlxalq forumda Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev tərəfindən bəyan edildi. Lakin btn bunların da hələlik ciddi təsiri hiss olunmur, işğalı lkə islah olunmağa qəti şəkildə meylli grnmr. Ermənistanın hakim Respublika Partiyasından olan deputat Arakel Movsisyan isə deyir ki, bir metr də olsun torpaq itirilməli deyildi. Kemiş səhra komandiri olan Movsisyan aprelin 2-də dyşlər başlayanda z dəstəsi ilə birlikdə Qarabağa yollanıb, təxminən ay yarım orada qaldıqdan sonra İrəvana dnb. Movsisyan iddia edib ki, əgər Azərbaycan tərəfi apreldə nə baş verdiyi haqda danışmağı dayandırmasa, erməni tərəfi dayanmayacaq, dyş əməliyyatları ancaq itirilmiş ərazilər geri qaytarılandan sonra başa atacaq. Allah eləmiş, bu dəfə ya Tərtərdə, ya Horadizdə, ya Beyləqanda, yaxud Kirovabadda (Gəncə) qələbəni qeyd edəcəyik” deyə, Movsisyan sərsəmləyib. YAP zv, Milli Məclisin Təhlkəsizlik , mdafiə və korrupsiya məsələləri komitəsinin sədr mavini Aydın Mirzəzadə də mharibə riskinin byk olduğunu təsdiqləyir: Əslində risklər həmişə var. İstənilən an hərbi əməliyyatlar başlaya bilər. Bu isə Ermənistanın davranışından irəli gələn reallıqdır. Ermənistan Azərbaycanın ərazi btvlyn tanımır, işğal edilmiş ərazilərimizdə hərbi təlimlər keirir. İşğalı lkə zn slh tərəfdarı kimi gstərməyə alışsa da, ortada olan onun gndəlik təxribatları və danışıqları uzatmaq cəhdidir”. A.Mirzəzadə danışıqların nvbəti mərhələsi barədə ilginc bir aıqlama verdi: Ermənistan tərəfdən hələ ki problemin diplomatik yolla həll etməyə marağı sezilmir. Mmkndr ki, iyun ayında prezidentlərin grş baş tutmasın. nki vəziyyət belə davam edərsə və ortada hər hansı bir real ilkin nəticələr olmazsa, grş faktiki olaraq baş tutmaya bilər. Bunun ardınca hərbi əməliyyatların yenidən başlanması riski isə mmkn olan məsələdir. nki Azərbaycan problemin on illərlə uzanmasına, "status-kvo"nun saxlanması, ərazi btvlymzn həll edilməməsi, Minsk Qrupunun həmsədrlərinin məsələsinin həllinə hər hansı bir thfə verməməsi ilə qətiyyən razılaşmaq fikrində deyil". Komitə zv Yeni Msavat”a aıqlamasında işğalıya xəbərdarlığını da etdi: Əgər hərbi əməliyyatlar bərpa olunarsa, bu artıq Ermənistanın davranışlarına cavab olaraq baş verəcək. Ermənistan bilməlidir ki, nvbəti hərbi əməliyyatlar onun n daha ağır nəticələr verəcək. Bu gn Ermənistan nə əldə etdiyi yeni silahların texniki gstəricilərinə, nə də ordusunun hərbi hazırlığına grə Azərbaycanı stələyə bilməz. Bir faktı da nəzərə almaq lazımdır, Azərbaycan əsgəri z torpağında dyşəcək, erməni əsgəri isə işğal etdiyi ərazidə. İndi zə ıxır ki, aprel dyşlərində nəinki erməni əsgərləri, hətta Ermənistan ordusunun alay komandiri belə dyş blgəsindən qaıb və bir neə gn sonra ortaya ıxıb. Btn bunlara grə Ermənistan apardığı təhlkəli oyunun nəticələrinə grə ciddi dşnməlidir”. Və... Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev nvbəti dəfə prinsipial mvqeyini ortaya qoyub. Azərbaycan xalqı və dvləti he vaxt torpaqlarımızda ikinci erməni dvlətinin yaradılmasına imkan verməyəcək”. Prezident mayın 27-də Buta” sarayında Azərbaycanın milli bayramı - Respublika Gn mnasibətilə keirilən rəsmi qəbulda belə deyib. Dvlət başısı Azərbaycan-Ermənistan - Dağlıq Qarabağ mnaqişəsinə toxunub və mnaqişənin Azərbaycanın ərazi btvly ərivəsində həll edilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Elşad PAŞASOY